Tesla S3XY Butonları Nedir? Direksiyondaki Butonlar Ne İşe Yarar?

Model 3 ve Model Y'nin 2023 sonrası yenilenen versiyonuna (Tesla'nın kod adıyla "Highland" güncellemesi) binen biri direksiyona baktığında tanıdık kolları bulamıyor. Sinyal kolu yok, vites kolu yok. Onların yerinde direksiyonun üzerinde, sol ve sağda birer tane olmak üzere iki yuvarlak, hem çevrilebilen hem de tıklanabilen buton duruyor. Tesla kullanıcıları arasında bunlara "S3XY buton" deniyor; isim, Tesla'nın model isimlerinden geliyor: S, 3, X, Y. Bu yazıda bu iki butonun gerçekte ne yaptığını ve neden bu kadar tartışıldığını anlatıyoruz.

Neden "S3XY Buton" Deniyor?

İsim resmi bir Tesla terimi değil, topluluk tarafından üretilmiş bir lakap. Sebebi basit: Tesla'nın araç serisi Model S, Model 3, Model X ve Model Y'den oluşuyor ve baş harfleri yan yana geldiğinde "S3XY" okunuyor. Direksiyondaki iki scroll butonun tasarımı ve konumu bu şakayı akla getirdiği için isim tuttu ve yaygınlaştı.

Fiziksel Olarak Ne Değişti?

Önceki Model 3 ve Model Y'lerde iki ayrı kol vardı:

• Sağ kol: Vites seçimi (D/R/P) ve otopilot devreye alma
• Sol kol: Sinyal lambaları ve bazı ışık ayarları

Yenilenen modelde bu kollar tamamen kaldırıldı. Yerine direksiyon simidinin üzerine, sürücünün başparmağının rahatça ulaşabileceği noktaya iki yuvarlak buton yerleştirildi. Bu butonlar üç yönde hareket edebiliyor:

1. Yukarı/aşağı çevirme (scroll)
2. Basılı tıklama (click)
3. Sağa/sola bastırma (bazı işlevler için)

Sol ve Sağ Buton Ne İşe Yarıyor?

Fabrika ayarında iki butonun görevleri farklı:

Sol buton (varsayılan: ses ve medya)

• Çevirerek ses seviyesini ayarlarsınız
• Tıklayarak parça durdurma/oynatma veya sesli komut gibi ekranda seçtiğiniz kısayolu tetiklersiniz
• Sağa/sola bastırarak şarkı değiştirebilirsiniz

Sağ buton (varsayılan: otopilot/adaptif hız sabitleyici)

• Çevirerek takip mesafesini veya hız sabitleyici hızını ayarlarsınız
• Tıklayarak Autopilot/Full Self-Driving özelliğini devreye alırsınız

Bu varsayılan atamalar sabit değil. Orta ekrandaki ayarlar menüsünden her iki butonun da işlevi değiştirilebiliyor; örneğin sol butonu direksiyon açısı hafızası veya kısayol menüsüne, sağ butonu farklı bir fonksiyona atamak mümkün.

Peki Sinyal ve Vites Nereye Gitti?

Bu, tasarımın en çok eleştirilen kısmı oldu:

• Sinyal lambaları: Direksiyonun sağ tarafındaki iki fiziksel dokunmatik tuşa taşındı. Direksiyonu kaç derece çevirdiğinize bakılmaksızın hep aynı noktada kalıyorlar, yön göstergesi otomatik olarak sinyali kapatıyor (dönüş bitince).
• Vites seçimi (D/R/P): Orta ekranın alt köşesine, dokunmatik bir vites göstergesine taşındı. Bazı yazılım sürümlerinde araç, önündeki/arkasındaki boşluğu algılayıp gidiş yönünü otomatik da önerebiliyor; sürücü onaylayınca vites o yöne geçiyor.

Kullanıcılar Nasıl Tepki Verdi?

Tepkiler ikiye bölündü:

• Alışanlar: Başparmakla erişimin kollara göre daha hızlı olduğunu, ellerinizi direksiyondan hiç çekmeden ses veya hız ayarı yapabildiğinizi söylüyor.
• Alışamayanlar: Özellikle ilk haftalarda yanlışlıkla sinyal yerine cam sileceğini çalıştırmak veya vites değiştirmek için ekrana bakma zorunluluğu gibi şikayetler dile getiriyor. Bazı sürücüler, özellikle geri manevra sırasında ekrana bakmak zorunda kalmayı güvenlik açısından eleştiriyor.

Tesla, yazılım güncellemeleriyle bu deneyimi zamanla iyileştirdi; örneğin otomatik vites önerisi ve sinyal davranışı OTA (kablosuz) güncellemelerle defalarca değişti.

Satın Almadan Önce Test Sürüşünde Nelere Bakmalı?

S3XY butonlu bir Model 3 veya Model Y'ye bakıyorsanız test sürüşünde şunları deneyin:

• Sağa ve sola dönüşlerde sinyal tuşlarına elinizin ne kadar rahat ulaştığını kontrol edin
• Geri manevra sırasında vites geçişinin sizi ne kadar ekrana baktırdığını gözlemleyin
• İki butonun varsayılan atamalarını değiştirip kendi kullanım alışkanlığınıza göre ayarlamayı deneyin

Alışma süresi genelde birkaç gün ile birkaç hafta arasında değişiyor; kısa bir test sürüşünde tam karar vermek zor olabilir.

Sonuç

S3XY butonları, Tesla'nın kokpiti sadeleştirme yaklaşımının en somut örneklerinden biri. Kolları kaldırıp yerine iki çok işlevli butona geçmek, bazı sürücüler için daha hızlı ve modern bir deneyim sağlarken bazıları için alışma süreci gerektiren bir değişiklik. Elektrikli araç segmentindeki diğer modellerle karşılaştırma yapmak isterseniz Türkiye'de Elektrikli Araç Satın Alma Rehberi yazımıza göz atabilirsiniz.

Tesla modellerinin güncel Türkiye fiyatları için Tesla sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.